Geçici koruma kapsamında çalışma izni

Kimler başvurabilir?

Geçici koruma kimlik belgesi bulunan ve yabancı kimlik numarası doksan dokuz ile başlayan yabancılar başvurabilir. Başvuru, yabancının kendisi değil, onu çalıştıracak işveren tarafından e-İzin sistemi üzerinden yapılır.

Altı ay kuralı

Çalışma izni başvurusu, geçici koruma kaydının yapıldığı tarihten itibaren altı ay geçtikten sonra yapılabilir. Bu süre dolmadan yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.

Geçici koruma kimlik belgesi tek başına çalışma hakkı vermez. Belge sahibi olmak başvuru yapabilmenizi sağlar, çalışabilmenizi değil — çalışmadan önce izin ya da muafiyet alınmalıdır.

İl kısıtı ve kota

Kayıtlı olunan il

Çalışma izni, kural olarak yabancının geçici koruma kaydının bulunduğu ilde verilir. Başka bir ilde çalışmak isteyenlerin önce İl Göç İdaresi Müdürlüğünden il değişikliği yaptırması gerekir.

Kayıtlı olunan il dışında izin verilmesi halinde, seyahat için yol izin belgesi alınması gerekebilir.

Kota

İşyerinde çalışan geçici koruma kapsamındaki yabancı sayısı, o işyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısının yüzde onunu aşamaz. Türk vatandaşı çalışan sayısı ondan az olan işyerlerinde en fazla bir yabancı çalıştırılabilir.

İŞKUR'un ilgili il müdürlüğünce dört hafta içinde aynı nitelikte Türk vatandaşı bulunamaması halinde kota oranı aşılabilir. Mevsimlik tarım ve hayvancılık işleri kota dışıdır.

Mevsimlik tarım ve hayvancılık muafiyeti

Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacak geçici koruma kapsamındaki yabancılar çalışma izni muafiyeti kapsamındadır; ayrı bir çalışma izni almalarına gerek yoktur.

Muafiyet başvurusu, yabancının kayıtlı olduğu ildeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne yapılır. Uygun görülmesi halinde bilgi formu düzenlenir. Bu belge de ikamet izni yerine geçmez.

Muafiyet, illere göre sayı sınırlaması getirilerek uygulanabilir. Çalışılacak ilin durumunu başvuru öncesinde kontrol etmek gerekir.

Ücret ve sosyal güvenlik

Geçici koruma kapsamındaki yabancıya ödenecek ücret asgari ücretin altında olamaz. İşveren, yabancıyı sosyal güvenlik sistemine kaydettirmek ve primlerini yatırmakla yükümlüdür.

Ücretin asgari ücretin altında bildirilmesi ya da sigortasız çalıştırma, hem işverene idari para cezası getirir hem de iznin iptaline yol açar.

Kayıt dışı çalışma bu grupta en yaygın sorundur. İzinsiz çalıştığı tespit edilen yabancı sınır dışı edilmek üzere bildirilir; geçici koruma statüsü de risk altına girer.

İzin ikamet yerine geçmez

Geçici koruma kapsamındaki yabancılara düzenlenen çalışma izni, ikamet izni yerine geçmez. Bu husus belgenin arka yüzünde Türkçe ve Arapça olarak açıkça yazılıdır.

Geçici koruma statüsü İçişleri Bakanlığınca sona erdirilirse çalışma izni de geçerliliğini yitirir. Statünün korunması, çalışma hakkının da devamı anlamına gelir.

Çalışma izni süresi, geçici koruma kimlik belgesinin geçerliliğine bağlıdır ve o süreyi aşamaz.

Geçici koruma kapsamındaki yabancılara düzenlenen belgede, iznin ikamet izni yerine geçmediği Türkçe ve Arapça olarak yazılıdır — Bakanlıkça yayımlanan örnek görsel.