Çalışma İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bakanlıkça düzenlenen ve geçerlilik süresi boyunca yabancıya Türkiye'de hem çalışma hem ikamet hakkı veren resmî bir belgedir. Kanun kapsamındaki her yabancının çalışmaya başlamadan önce ya çalışma izni ya da çalışma izni muafiyeti alması zorunludur.

Kural olarak evet; çalışma izni veya muafiyeti ayrıca ikamet izni yerine sayılır. Ancak uluslararası koruma başvuru sahibi, şartlı mülteci ve geçici koruma kapsamındaki kişilere verilen izinler bu kuralın dışındadır — onlar için ikamet izni yerine geçmez.

Hayır. Mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri hariç, hangi sebeple alınmış olursa olsun ikamet izni tek başına çalışma hakkı vermez. Çalışmadan önce ayrıca izin almanız gerekir.

Mavi Kart sahipleri, mülteci veya ikincil koruma statüsündeki kişiler, diplomatik misyon üyeleri ve Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmalarda muaf tutulan gruplar izin almadan çalışabilir.

Hayır. Doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkanlar ve üçüncü dereceye kadar altsoyları, Mavi Kart veya kütük kaydı ile izinsiz çalışabilir. Bu kişilere çalışma izni belgesi düzenlenmez; isterlerse harçsız bir yazı verilir.

Türkiye'de çalışmak, mesleki eğitim görmek veya staj yapmak üzere başvuran ya da bunları yapmakta olan yabancıları, geçici hizmet sunan sınırötesi hizmet sunucularını ve yabancı çalıştıran veya çalıştırmak isteyen gerçek ve tüzel kişileri kapsar.

Hem yabancıya hem işverene idari para cezası kesilir. Ayrıca yabancı, sınır dışı edilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildirilir. Risk çift taraflıdır; işvereniniz de ceza alır.

Bazı meslekler mevzuatla yalnızca Türk vatandaşlarına ayrılmıştır. Başlıcaları: avukatlık, noterlik, hâkimlik ve savcılık, arabuluculuk, bilirkişilik, eczacılık, diş hekimliği, veterinerlik, hastabakıcılık, mali müşavirlik, gümrük müşavir yardımcılığı, turist rehberliği, seyahat acentesi sorumluluğu, özel güvenlik görevliliği ve yöneticiliği, çarşı ve mahalle bekçiliği, kooperatif yönetim kurulu üyeliği, özel hastanelerde mesul müdürlük ve kabotaj kapsamındaki denizcilik işleri. Liste daha uzundur; dosya açmadan mesleğinizi kontrol ederiz.

Evet, çalışma izniyle çalışan yabancıların sendika üyesi olmasının önünde bir engel yoktur.

Belirli bir işverene ve işyerine bağlı olarak, iş sözleşmesinin süresini aşmamak kaydıyla verilen izindir. İlk başvuruda en çok bir yıl için düzenlenir.

Uzun dönem ikamet izni bulunan veya en az sekiz yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar başvurabilir. İşverene bağlı değildir. Şartları taşımak tek başına hak doğurmaz; belge her beş yılda bir yenilenir ve yenileme, sürenin dolmasından önceki altı ay içinde yapılır.

Yabancının kendi ad ve hesabına çalışmasına imkân veren, işverene bağlı olmayan izindir. Eğitim düzeyi, mesleki deneyim, yatırımın ekonomiye ve istihdama katkısı, şirket ortağıysa sermaye payı gibi ölçütlere göre değerlendirilir ve süreli olarak düzenlenir.

Aynı işverene bağlı kalmak kaydıyla ilk uzatmada en çok iki yıl, sonraki uzatmalarda en çok üç yıl.

Evet. Çalışma izni, pasaportunuzun veya pasaport yerine geçen belgenizin geçerlilik süresinden altmış gün daha kısa düzenlenir. Pasaportunuzun süresi kısaysa izniniz de kısa olur.

Yalnızca e-İzin sistemi üzerinden — yurt içinden veya yurt dışından olmak üzere iki yol vardır. Başka bir kanal yoktur; hiçbir danışmanlık firması başvuruyu kendi sitesi üzerinden alamaz.

Adına en az altı ay süreli düzenlenmiş ve başvuru tarihinde geçerli ikamet izni bulunan yabancılar için işveren, e-Devlet üzerinden calismaizni.gov.tr adresinden başvurur. Genel Müdürlükçe belirlenen bazı gruplar ikamet izni olmadan da başvurabilir.

İki aşamalıdır. Önce yabancı, bulunduğu ülkedeki Türk büyükelçiliğine veya başkonsolosluğuna şahsen giderek başvurur ve 16 haneli referans numarası alır. Sonra bu numarayı Türkiye'deki işverenine bildirir; işveren e-Devlet üzerinden başvuruyu tamamlar.

Bilgi ve belgeler eksiksizse otuz gün içinde. Bu süre, başvurunun sistemde tamamlandığı tarihten ya da ek belge istenmişse belgelerin yüklendiği tarihten başlar.

Bakanlığın belirlediği değerlendirme kriterleri ve uluslararası işgücü politikası esas alınır. Gerektiğinde ilgili kamu kurumlarının ve meslek kuruluşlarının görüşü sorulur.

Karar, olumlu da olumsuz da olsa başvuruda beyan edilen e-posta adresine gönderilir. Yurt dışı başvurularında ilgili temsilciliğe de bildirilir. Sonucu ayrıca e-İzin sisteminden görebilirsiniz.

e-İzin sisteminde Başvuru İşlemleri bölümündeki Tamamlanan Başvurular ve Değerlendirmedeki Başvurular sekmelerinden.

Evet. Ret, iptal veya sonlandırma kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde sistem üzerinden itiraz edilir; açıklamalı dilekçe ve belgeler sisteme yüklenir. İtiraz da reddedilirse idari yargı yolu açıktır.

Evet. Ret sebebi olan eksiklik giderildiğinde yeni bir başvuru yapılmasına engel yoktur.

Zorunlu değil — başvuru kılavuzlarının tamamı Bakanlığın sitesinde açık ve ALO 170'i arayabilirsiniz. Danışmanlık, süreci kendiniz yürütmek istemediğinizde ya da dosya karmaşıksa zaman ve ret riski kazandırır. Kararı bilerek verin.

Evet. Harçlar Kanunu gereği izin ve muafiyet belgeleri harca tabidir; ayrıca her belge için değerli kâğıt bedeli alınır. Üç aydan kısa süreli muafiyet başvurularından harç alınmaz. Turkuaz Kart sahibinden harç alınmaz, yalnızca değerli kâğıt bedeli ödenir.

Dijital Vergi Dairesi üzerinden Referans Numarası İle Ödeme ekranından, kurum olarak Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü seçilip yabancı kimlik numarası ve e-posta ile gelen işlem numarasıyla ödenir. Anlaşmalı bankalardan da yatırılabilir; harç ve değerli kâğıt bedeli ayrı makbuzlarla ve tam tutarla ödenmelidir.

İşlem sonuçlandırılamaz. Tutarın kuruşu kuruşuna doğru olması gerekir.

Evet. Yurt dışı başvurularında harç ve değerli kâğıt bedeli bildirim tarihinden itibaren otuz gün içinde yatırılmazsa başvuru reddedilir.

Yurt içi başvurularda iznin başlangıç tarihinden itibaren bir ay içinde. Yurt dışı başvurularında yurda giriş tarihinden itibaren bir ay ve her hâlükârda iznin başlangıcından itibaren altı ay içinde. Sosyal güvenlik yükümlülükleri, başvuruda beyan edilen ücret ve tam zamanlı çalışma esaslarına göre yerine getirilmelidir.

Yabancı başvuru yaptığı temsilciliğe giderek çalışma izni, ikamet izni ve vize harçlarını öder. Pasaporta vize etiketi yapıştırıldıktan sonra Türkiye'ye giriş yapabilir. Giriş tarihinden itibaren en geç yirmi gün içinde adres kayıt sistemine kaydolmak zorunludur.

Bakanlıkça basıldıktan sonra PTT Kargo ile işveren adresine gönderilir. Kargo durumunu sistemde kayıtlı cep telefonuna gelen bildirimlerden veya e-İzin sistemindeki Kart Takip sekmesinden izleyebilirsiniz.

e-İzin sisteminde İzin Sonrası İşlemler bölümündeki Yeni Kart Talebi ile yeniden basım istenir. Uygun görülürse değerli kâğıt bedeli ile harcın yarısı kadar bir tutar e-posta ile talep edilir; ödeme yapılınca yeni belge işyeri adresine gönderilir.

İznin bitmesine altmış gün kalmasından itibaren ve her hâlükârda süre dolmadan önce, sistem üzerinden. Süre geçerse uzatma yapılamaz.

Evet. İzin süresi bittikten sonra da başvuru değerlendirilirken çalışmaya devam edebilirsiniz; doksan günü aşmamak ve yapılan iş ile işyerinin değişmemesi şarttır. Bu süre kanuni çalışma sayılır ve haklarınız aynen devam eder.

Hayır, aynı izinle olmaz. İzin belirli bir iş, işyeri ve adres için verilir; başka bir işveren için yeni başvuru gerekir. Aynı işverenin farklı bir görevinde veya aynı iş kolundaki başka şubesinde çalışmak ise şartların sağlanmasına bağlıdır.

İşveren, e-İzin sisteminde İzin Sonrası İşlemler altındaki İzin Sonlandırma Talebi ile işlemi elektronik imzayla tamamlamalıdır.

İşverenler ve bağımsız izin sahibi yabancılar; çalışmanın başlamasını, sona ermesini ve iznin iptalini gerektirecek durumları on beş gün içinde Bakanlığa bildirmek zorundadır.

Çalışma izniyle çalışan yabancı için de ilgili sosyal güvenlik mevzuatı aynen uygulanır.

Evet. Yaşlı, engelli veya çocuk bakımı ile hasta refakati için çalışma izni başvurusu yapılabilir.

Evet. Bakıma muhtaç kişi yaşlı veya engelliyse ya da başvuru yapabilecek durumda değilse, birinci derece yakını işveren olabilir. İşyeri kaydı o kişinin bilgileri ve elektronik imzasıyla açılır; başvuruda çalışma adresi olarak bakımın yapılacağı adres girilir ve dosyaya yakınlık belgesi ile bakılacak kişinin nüfus cüzdanı örneği eklenir.

Evet. Önce Sağlık Bakanlığından ön izin belgesi alınır, sonra çalışma izni başvurusu yapılır. Yurt dışından mezun olanlar için diploma denklik belgesi zorunludur.

Limited şirketlerin ortak olan müdürü, anonim şirketlerin ortak olan yönetim kurulu üyesi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin yönetici komandite ortağı çalışma izni alarak çalışır. Türkiye'de ikamet etmeyen anonim şirket yönetim kurulu üyesi ve yönetici sıfatı olmayan ortaklar ise muafiyet kapsamında değerlendirilir.

Evet, ancak çalışmadan önce izin almak zorundadırlar ve başvuru, uluslararası koruma başvurusundan altı ay sonra yapılabilir. Belirli bir ilde ikamet yükümlülüğü olanların o il dışındaki başvuruları İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak sonuçlandırılır.

Özellik arz eden doğrudan yabancı yatırım kriterlerini karşılayan işletmelerde, kilit personel konumundaki ilk yabancı için beş Türk vatandaşı istihdamı şartı aranmaz.

İşyerinin SGK e-Bildirge kullanıcısı. Kayıt açıldıktan sonra İşveren Yönetim Paneli altındaki Yetkilendirme İşlemleri menüsünden, T.C. kimlik numarası girilerek başka kişilere de başvuru yapma yetkisi verilebilir.

Sınır yoktur, istediğiniz kadar kişi yetkilendirebilirsiniz.

Sistem 26 hane ister. Ana işveren durumundaysanız son üç haneyi 000 olarak girin. Alt işverenlik varsa doğru numarayı ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünden öğrenmeniz gerekir.

Evet. Her belge en fazla 2 MB ve PDF formatında olmalıdır.

JPEG, PNG, GIF veya JPG formatında; son altı ay içinde çekilmiş, renkli, ön cepheden, yüz açık, arka fon beyaz — yani biyometrik.

Görev adının en az üç harfini yazdığınızda o metni içeren tüm görevler listelenir. Listeden iş sözleşmesiyle uyumlu olanı seçin.

Önce her sekmenin yanında yeşil onay işareti olup olmadığını kontrol edin; işaret yoksa o sekmede eksik var. Tüm sekmeler tamamsa e-imza penceresi açılmıyor demektir: tarayıcı ayarlarından açılır pencerelere izin verin. Sistem Google Chrome ile en sorunsuz çalışır.

Bilgileri girilmiş ama elektronik imzayla imzalanmamış başvurudur. Başvuru ancak e-imzayla tamamlanır; imzalanmadan kaydedilenler Tamamlanmayan Başvurular bölümünde bekler.

Hayır. Tüm işlemler çevrim içidir; e-imzayla tamamlanan başvuru için ayrıca kâğıt belge gönderilmez.

Belgeyi PDF olarak hazırlayın, Başvuru Takip İşlemleri altındaki Değerlendirme Aşamasındaki Başvurular alanından ilgili başvurunun işlem menüsüne girip yükleyin ve işlemi elektronik imzayla tamamlayın.